Στόχος
Ο σκοπός είναι η εκπαίδευση του επαγγελματία φροντιστή, ο/η οποίος/-α πιθανόν να επισκέπτεται το άτομο στο σπίτι του, ή να δουλεύει σε ένα εργασιακό καθεστώς φροντίδας στο σπίτι ή σε ένα κέντρο ημερήσιας φροντίδας. Το άτομο αυτό, υποστηρίζει και φροντίζει το άτομο που ζει με άνοια, βοηθώντας επίσης στην υποστήριξη και την προαγωγή της αυτονομίας και της ψυχό-σωματικής ευημερίας τους, σύμφωνα με τις ανάγκες αυτού του ατόμου.
Μαθησιακά αποτελέσματα
Μετά την ολοκλήρωση αυτής της θεματικής, θα:
- Αποκτήσετε τις βασικές γνώσεις ώστε να εκτελείτε τις ημερήσιες δραστηριότητες φροντίδας του ατόμου που βρίσκεται σε ανάγκη.
- Αποδίδετε βελτιωμένη ποιότητα της δικής σας ζωής, και της ζωής του ατόμου που δέχεται την φροντίδα
- Σχετίζεστε με μέλη της οικογένειας, εάν εμπλέκονται, επικοινωνώντας μαζί τους σε περιπτώσεις διευκρινήσεων ή ανάγκης.
- Διαχειρίζεστε ορθή επικοινωνία με τον/-ην ασθενή
- Αποκτήσετε τις γνώσεις και τις δεξιότητες που σχετίζονται με την προσωπική υγιεινή, την κίνηση και την παροχή πρώτων βοηθειών.
- Αποκτήσετε τις γνώσεις και τις δεξιότητες που είναι απαραίτητες, για την χρήση συσκευών και βοηθημάτων που διατίθενται.
Εισαγωγή
Αυτή η θεματική απαντά στις ανάγκες και τις δεξιότητες του κοινωνικό-οικονομικού πλαισίου που χαρακτηρίζει την περιφερειακή επικράτεια, στις εξειδικευμένα δεδομένες αλλαγές, όπως είναι η γήρανση του πληθυσμού, η αύξηση στη μείωση των κοινωνικών δαπανών, οι εξωτερικές αναθέσεις διεκπεραίωσης υπηρεσιών από τις Δημόσιες Υπηρεσίες, η αύξηση στα επίπεδα άνοιας και του χρόνου που τα άτομα ζουν με άνοια, η εκμηδένιση της οικογενειακής συνεισφοράς στην «άμεση βοήθεια από συγγενείς», και στις τροποποιημένες ανάγκες στο πεδίο της κοινωνικής αρωγής, όπως είναι το ταχέως μεταβαλλόμενο οικογενειακό δίκτυο.
2.1.1 Δεξιότητες Φροντίδας
Οι Δεξιότητες Φροντίδας μπορούν να ταξινομηθούν σε δυο βασικές κατηγορίες: τις ήπιες δεξιότητες και τις τεχνικές δεξιότητες, που σχετίζονται με τη φροντίδα του ατόμου που ζει με άνοια.
Η προσωποκεντρική φροντίδα αποτελεί προαπαιτούμενο για την ανάπτυξη μιας ικανοποιητικής νοοτροπίας φροντίδας. Συνεπώς, ένας/μία ικανός/-ή φροντιστής για την καλή διαχείριση της φροντίδας του ασθενούς πρέπει να το κατανοεί και να το διεκπεραιώνει λαμβάνοντας υπόψη του/της το άτομο.
Είναι απολύτως απαραίτητο ο/η φροντιστής να παρακινεί τους/τις ηλικιωμένους/-ες ή τους/τις ασθενείς με άνοια σε δραστηριότητες που, τους/τις κάνουν να νοιώθουν ενεργοί/-ές και χρήσιμοι/-ες, τους/τις βοηθούν να διατηρούν την αυτονομία τους και την αυτό-εκτίμησή τους, διασφαλίζουν ότι η όραση και η ακοή των ηλικιωμένων είναι αποδοτική και αποτελεσματική (με ή χωρίς βοηθήματα).
Μερικές από αυτές τις δεξιότητες αναφέρονται παρακάτω και διδάσκονται κατά την διάρκεια του προγράμματος.
- Να προετοιμάζετε και να χορηγείτε γεύματα, δίνοντας προσοχή, στην δίαιτα (εάν έχει υποδειχθεί από το γιατρό), στα χαρακτηριστικά του ατόμου που έχετε αναλάβει, και στο σεβασμό για τις συνήθειες τους.
- Να τακτοποιείτε και να καθαρίζετε το οικιακό περιβάλλον του ατόμου, και να παρέχετε προσωπική υγιεινή
- Να εντοπίζετε και να αναλύετε τα προσωπικά χαρακτηριστικά και τις ανάγκες του ατόμου που ζει με άνοια, να καθοδηγείτε την υποβοηθούμενη δραστηριότητα και να δημιουργείτε ένα καλό κλίμα συσχέτισης με τον/την άμεσα ωφελούμενο/-η (και επίσης με τα μέλη της οικογένειάς του/της που επισκέπτονται).
Να προάγετε την κοινωνικοποίηση και την διατήρηση της αυτονομίας (π.χ., την έξοδο, την συντροφιά στο άτομο, να τον/την ακούτε, να συζητάτε, παρακολούθηση τηλεόρασης, διάβασμα), ξεκινώντας από τις προτιμήσεις του ατόμου με άνοια.
2.1.2 Ήπιες και Τεχνικές Δεξιότητες
- Ήπιες δεξιότητες:
Δημιουργικότητα, Οξεία αντίληψη, Ενσυναίσθηση, Υψηλή αντοχή στην κριτική, Διαχείριση άγχους, Επίλυση προβλημάτων, Αυτοπεποίθηση, Ευχέρεια στην επικοινωνία, Υπομονή και Δυνατότητα ενδυνάμωσης και κινητοποίησης. Αυτές είναι οι πιο σημαντικές δεξιότητες που πρέπει να έχει ένας/μία φροντιστής, όταν εργάζεται με ηλικιωμένους και άτομα με άνοια. - Τεχνικές δεξιότητες που σχετίζονται με τη φροντίδα του ατόμου:
Να αναγνωρίζετε τις υποκείμενες ανάγκες. Οι ανάγκες αυτές μπορούν ουσιαστικά να αποδοθούν στη φροντίδα, την υγιεινή και την κίνηση του ατόμου που δέχεται βοήθεια. Επιπρόσθετα, η βοήθεια είναι, επίσης, στοχευμένη στη προετοιμασία και την χορήγηση γευμάτων, και την προαγωγή της πραγμάτωσης της κοινωνικής ζωής του ατόμου που την δέχεται. - Τεχνικές δεξιότητες που σχετίζονται με τη φροντίδα του περιβάλλοντος του/της ασθενούς με άνοια:
Να εκτελείτε βασικές οικιακές δραστηριότητες, και να διατηρείτε την υγιεινή και τις συνθήκες ασφάλειας των χώρων που χρησιμοποιούνται. Αυτή τη περίοδο, οι δραστηριότητες αυτές, απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή, για την επιπλέον προστασία του ατόμου από ιούς και βακτήρια, όπως ή η προκείμενη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, από την διάδοση του Covid19.
Σύνοψη
Βασικά σημεία:
- Είναι σημαντικό για το/τη φροντιστή να κατανοεί τις βασικές ανάγκες του ατόμου με άνοια και τη βασική φροντίδα που απαιτείται
- Οι βασικές αυτές δεξιότητες περιλαμβάνουν προσωπική φροντίδα και οικιακή φροντίδα
- Η κατανόηση της «προσωποκεντρικής φροντίδας» είναι πολύ σημαντική (βλ. Θεματική 4)
Κατάλογος αναφορών
- Kristina M. Kokorelias, Rachelle Ashcroft, How Dementia Caregivers Make Health Service Decisions: A Scoping Review and Implications for Grounded Theory Studies, SAGE Open, 10.1177/2158244020914396, 10, 1, (215824402091439), (2020).
- Nicola Diviani, Claudia Zanini, Rebecca Jaks, Mirjam Brach, Armin Gemperli, Sara Rubinelli, Information seeking behavior and perceived health literacy of family caregivers of persons living with a chronic condition. The case of spinal cord injury in Switzerland, Patient Education and Counseling, 10.1016/j.pec.2020.02.024, (2020).